Interwaas roept oud-leerlingen en voormalige leerkrachten op om hun herinneringen te delen.
TEMSE – Begin volgend jaar start de afbraak van de gebouwen van het Instituut Sint-Amelberga (ISA) in het centrum van Temse. Hiermee valt definitief een doek over 166 jaar schoolgeschiedenis. Voor het zover is, kleuren enkele expopanelen de schoolmuren, met foto’s en getuigenissen.
Tegelijk lanceert de gemeente samen met Interwaas en het Geheugen Collectief een oproep aan alle oud-leerlingen en oud-leerkrachten om foto’s, documenten of anekdotes te delen voor een grote expo ter gelegenheid van Erfgoeddag volgend jaar.

De gemeente Temse, Interwaas en het Geheugen Collectief willen zo een stukje schoolgeschiedenis opnieuw even tot leven brengen. Het Instituut Sint-Amelberga was jarenlang een vertrouwde plek in het centrum van Temse. De school veranderde doorheen de jaren sterk, maar liet bij vele generaties leerlingen en leerkrachten onvergetelijke herinneringen na.

Herinneringen vastleggen
Meer dan zestien decennia lang was het Instituut Sint-Amelberga een vaste waarde in het onderwijs én het straatbeeld van Temse. Generaties Temsenaars liepen er school, gaven er les of werkten er. De school sloot in 2010 de deuren en staat sindsdien leeg. Nu het grootste deel van het voormalige schoolcomplex verdwijnt om plaats te maken voor het woonproject Gustave, met nieuwe woningen, winkels, horeca, kantoren en een publiek park, willen de initiatiefnemers de herinneringen vastleggen voor ze verloren gaan.
Een eerste onderdeel van het project is een buitenexpo die werd opgezet in samenwerking met het historisch projectbureau Geheugen Collectief.
“Die buitenexpo bestaat uit zes panelen aan de gevels op de hoek van de Gasthuisstraat en de Pastoor Boelstraat”, zegt Sandy Van Handenhove van Erfgoedcel Waasland. “Bezoekers ontdekken er hoe de school evolueerde: van de eerste lessen onder leiding van de zusters tot de modernere schoolinfrastructuur die in 1987 opende. Ook het dagelijkse schoolleven, de modeshows en de band met Temse komen aan bod.”

“Infrasructuur was picobello”
Voor de expo steunt deed men ondermeer gesprekken met oud-leerkrachten. Hun getuigenissen brengen het schoolleven opnieuw dichtbij. Zo herinnerde een voormalige leerkracht zich zuster Majella, die bekendstond als streng maar rechtvaardig. “Zij wist álles, alsof ze overal ogen en oren had”, klinkt het. Ook zuster Benigna bleef in het geheugen hangen. Zij zorgde voor de soep op school en kookte uitgebreid wanneer de inspecteur op bezoek kwam. “Blijkbaar was het lekker want we kregen opvallend veel inspectie…”
Een aantal getuigenissen tonen hoe modern de school op bepaalde vlakken was.
“Wij waren ook een van de eerste scholen die een taallabo hadden”, vertelt een oud-leerkracht. “Elke leerling kreeg een koptelefoon en micro en dan moest je nazeggen wat je op een bandje hoorde afspelen. Het chemie- en biologielokaal, dat was van alles voorzien. De infrastructuur was overal picobello. De aardrijkskundeklas was voorzien van alle mogelijke kaarten en projectoren. Er was een naaiklas, een kookklas, een wasatelier, een supermooie sporthal met parket. Er waren in de regio ook nog heel wat textielbedrijven. “Dat maakte de meisjes van onze afdeling ‘snit en naad’ heel gegeerd in die branche.” Een uniform en sportkleding kocht men in de winkel van Maria Speleman in de Kouterstraat.
Ook schepen van Cultuur en Erfgoed Bert Bauwelinck (Tesamen) heeft een persoonlijke band met de school. Zijn zoon en dochter liepen er een deel van hun middelbare schooltijd. Zijn dochter behoorde zelfs tot de laatste lichting.
“Zij is er nog ingeschreven in de hoop de school te redden maar enkele maanden later volgde alsnog het bericht van de sluiting. Mijn dochter was er toen niet zo ondersteboven van want zij vond de gebouwen verouderd en erg donker”, herinnert hij zich.
“Het zal daarom een verbetering zijn als een deel van de site na de sloop wordt aangelegd als plein. Erfgoed gaat immers niet alleen over gebouwen of stenen. Erfgoed gaat vooral over mensen. Over de herinneringen aan leerkrachten die indruk maakten, aan klasgenoten, schoolfeesten, examens, uitstappen en het dagelijkse leven op school. Die verhalen maken samen anderhalve eeuw geschiedenis van Temse.”

Nieuwe school ?

De gemeente hielp mee getuigen te zoeken, informatie aan te leveren en het historisch onderzoek te ondersteunen. Het verdwijnen van de school betreurt het gemeentebestuur nog altijd. Bauwelinck wijst erop dat het aanbod aan secundair onderwijs in Temse vandaag beperkt is.
“Daarom onderzoekt de gemeente samen met het katholieke onderwijsnet de mogelijkheid om opnieuw een volwaardige secundaire school in Temse op te richten”, licht hij al een tipje van de sluier op.

Foto’s van de eedaflegging van koning Albert II en een jonge koningin Paola.
“Verhaal verder aanvullen”
Interwaas roept oud-leerlingen en voormalige leerkrachten op om hun herinneringen te delen. “De gebouwen gaan binnenkort onder de sloophamer maar de herinneringen aan de school zijn nog heel levendig”, zegt projectmedewerker Michaël Witters. “Wie nog oude foto’s, documenten of anekdotes heeft, kan die delen via de QR-code op de expopanelen of via erfgoedcel@interwaas.be. Zo willen we het verhaal van Sint-Amelberga verder aanvullen en bewaren voor toekomstige generaties.”
Met het verzamelde materiaal zullen de initiatiefnemers in april 2027 een grote tentoonstelling organiseren in het Gemeentemuseum, ter gelegenheid van Erfgoeddag. De buitenexpo is intussen te bekijken aan de voormalige schoolgebouwen in de Gasthuisstraat en de Pastoor Boelstraat. De afbraak staat gepland voor januari 2027.


